पालिका प्रशासन/सुदिप घोलप : मुंबई आणि उपनगरांमधील लाखो प्रवाशांचा जीवनवाहिनी असलेल्या लोकल ट्रेनमधील प्रवासाचा त्रास आणि आव्हाने समजून घेण्यासाठी ठाणे आणि कल्याण लोकसभा मतदारसंघातील खासदारांनी गर्दीच्या वेळी सेकंड क्लास डब्ब्यातून प्रवास करावा, अशी मागणी सामान्य नागरिकांकडून जोर धरू लागली आहे. या मागणीमुळे रेल्वे प्रवाशांच्या समस्यांवर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली असून, खासदारांनी याबाबत सकारात्मक पावले उचलावीत, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

मुंबई महानगर क्षेत्रातील लोकल ट्रेन ही केवळ प्रवासाचे साधन नसून, लाखो लोकांच्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. ठाणे आणि कल्याण ही मध्य रेल्वेच्या मार्गावरील प्रमुख स्थानके असून, येथून दररोज लाखो प्रवासी मुंबई, नवी मुंबई आणि इतर उपनगरांमध्ये प्रवास करतात. मात्र, सकाळी आणि संध्याकाळी गर्दीच्या वेळी लोकल ट्रेनमधील प्रवाशांना अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागते. यामध्ये प्रामुख्याने खालील मुद्द्यांचा समावेश आहे:

1. अतिगर्दी: सेकंड क्लास डब्ब्यांमध्ये प्रवाशांची इतकी गर्दी असते की, अनेकदा पाय ठेवायलाही जागा मिळत नाही. यामुळे प्रवाशांना अस्वस्थ आणि असुरक्षित वाटते.

2. ट्रेनच्या वेळापत्रकातील अनियमितता: ट्रेन उशिरा येणे किंवा रद्द होणे यामुळे प्रवाशांचा वेळ वाया जातो आणि त्यांच्या दैनंदिन कामांवर परिणाम होतो.

3. अपुऱ्या सुविधा: ट्रेन आणि स्थानकांवर स्वच्छतागृहे, पंखे, पिण्याचे पाणी यांसारख्या मूलभूत सुविधांचा अभाव आहे.

4. सुरक्षा: विशेषतः महिला प्रवाशांना गर्दीच्या वेळी असुरक्षित वाटते. तसेच, चोरी किंवा छेडछाडीच्या घटनाही घडतात.

5. प्रवासाचा ताण: लांबचा प्रवास, उभे राहणे आणि गर्दीमुळे प्रवाशांवर शारीरिक आणि मानसिक ताण येतो.

जनतेचे म्हणणे आहे की, खासदार हे जनतेचे प्रतिनिधी असल्याने त्यांनी सामान्य माणसाच्या समस्यांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेणे गरजेचे आहे. ठाणे आणि कल्याण मतदारसंघातील खासदारांनी जर स्वतः लोकल ट्रेनमधून, विशेषतः सेकंड क्लास डब्ब्यातून प्रवास केला, तर त्यांना प्रवाशांच्या त्रासाची खरी जाणीव होईल. यामुळे ते संसदेत रेल्वे प्रवाशांच्या प्रश्नांवर अधिक प्रभावीपणे आवाज उठवू शकतील आणि स्थानिक पातळीवर सुधारणांसाठी पाठपुरावा करू शकतील.

तर, खासदारांना वातानुकूलित गाड्यांमधून प्रवास करण्याची सवय आहे. त्यांनी कधी सेकंड क्लास डब्ब्यातील गर्दी आणि त्रास अनुभवलेला नाही. जर त्यांनी किमान पाच दिवस दररोज जरी सकाळच्या गर्दीच्या वेळी ठाणे ते सीएसएमटी असा प्रवास केला, तर त्यांना प्रवाशांचे हाल कळतील.  सामान्य नागरिकांनीही या मागणीला पाठिंबा दर्शवला आहे. कल्याण येथील रहिवासी आणि दररोज लोकलने प्रवास करणारी प्रियांका जाधव म्हणाली, “मी दररोज कल्याण ते दादर असा प्रवास करते. गर्दीमुळे मला अनेकदा श्वास घ्यायलाही त्रास होतो. खासदारांनी स्वतः हा अनुभव घेतला, तर कदाचित रेल्वे सेवेत काही सुधारणा होऊ शकतील.” तसेच, ठाण्याचे रहिवासी अमोल पवार यांनी सांगितले, “लोकल ट्रेनमधील सुविधा वाढवणे आणि ट्रेनच्या संख्येत वाढ करणे गरजेचे आहे. खासदारांनी यासाठी रेल्वे मंत्रालयाकडे पाठपुरावा करावा.”

ठाणे आणि कल्याणच्या खासदारांनी या मागणीवर अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. मात्र, काही राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे की, खासदारांनी ही मागणी स्वीकारून लोकल ट्रेनने प्रवास केल्यास त्यांच्याबद्दल जनतेत सकारात्मक संदेश जाईल. याउलट, जर त्यांनी याकडे दुर्लक्ष केले, तर जनतेत नाराजी पसरू शकते.

मध्य रेल्वे प्रवाशांच्या सोयीसाठी सातत्याने प्रयत्न करत आहेत. नवीन ट्रेन सुरू करणे, स्थानकांचे आधुनिकीकरण आणि डब्यांची संख्या वाढवणे यांसारखे उपाय हाती घेतले जात आहेत. मात्र, मुंबईतील लोकल ट्रेनच्या मर्यादित पायाभूत सुविधा आणि वाढती लोकसंख्या यामुळे सर्व समस्यांचे तातडीने निराकरण करणे कठीण आहे.

जनतेची ही मागणी केवळ ठाणे आणि कल्याणपुरती मर्यादित नसून, मुंबईतील सर्व खासदारांसाठी एक आवाहन आहे. जर खासदारांनी या मागणीला प्रतिसाद देत लोकल ट्रेनने प्रवास केला, तर यामुळे रेल्वे प्रवाशांच्या समस्यांवर अधिक गंभीर चर्चा होऊ शकते. तसेच, रेल्वे प्रशासनावर सुधारणांसाठी दबाव वाढू शकतो.

शेवटी, लोकल ट्रेनमधील प्रवास हा मुंबईच्या संस्कृतीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. खासदारांनी या जीवनवाहिनीचा अनुभव घेऊन प्रवाशांच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी पुढाकार घ्यावा, अशीच जनतेची अपेक्षा आहे. आता प्रश्न आहे, खासदार या आव्हानाला कसे सामोरे जाणार?