पालिका प्रशासन : नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या हद्दीतील ठाणे-बेलापूर रस्त्याच्या फुटपाथ पुनर्वसनाच्या कोट्यवधी रुपयांच्या टेंडर प्रक्रियेला राजकीय दबावामुळे खीळ बसल्याची धक्कादायक माहिती सूत्रांकडून कळाली आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या टेंडरला अभियंता विभागाकडून वारंवार विलंब होत असल्याने स्थानिक नागरिक आणि कंत्राटदारांमध्ये नाराजी पसरली आहे. सूत्रांच्या माहितीनुसार, काही दादा मंत्री नामक प्रभावशाली राजकीय नेत्यांचा दबाव आणि त्यांच्या जवळच्या कंत्राटदारांना फायदा पोहोचवण्याच्या उद्देशाने हे टेंडर उघडले जात नसल्याचा आरोप होत आहे.

ठाणे-बेलापूर रस्ता हा नवी मुंबईतील एक महत्त्वाचा दुवा आहे, जो वाहतुकीसह पादचाऱ्यांसाठीही अत्यंत महत्त्वाचा आहे. या रस्त्यावरील फुटपाथची दुरवस्था गेल्या अनेक वर्षांपासून नागरिकांसाठी डोकेदुखी ठरली आहे. खराब झालेले फुटपाथ, खड्डे आणि अनियमित पृष्ठभागामुळे पादचाऱ्यांना, विशेषत: ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांना, रोजच्या प्रवासात अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो. या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी नवी मुंबई महानगरपालिकेने फुटपाथ पुनर्वसनाचे टेंडर काढण्याचा निर्णय घेतला होता. या प्रकल्पासाठी सुमारे 80 कोटी रुपयांहून अधिक निधीची तरतूद करण्यात आली आहे.

मात्र, टेंडर प्रक्रिया सुरू झाल्यापासून त्यात अनेक अडथळे येत आहेत. सूत्रांनुसार, अभियंता विभागाने टेंडरच्या अटी आणि शर्तींमध्ये वारंवार बदल केले, ज्यामुळे कंत्राटदारांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला. त्यातच काही राजकीय नेत्यांनी आपल्या जवळच्या कंत्राटदारांना टेंडर मिळवून देण्यासाठी अभियंता विभागावर दबाव टाकल्याचा आरोप आहे. यामुळे टेंडर प्रक्रिया बारकाईने तपासली जात असून, पारदर्शकतेचा अभाव असल्याची टीका होत आहे.

स्थानिक राजकीय वर्तुळातून मिळालेल्या माहितीनुसार, नवी मुंबईतील काही प्रभावशाली राजकीय नेते आणि त्यांच्या समर्थकांनी या टेंडरवर आपली पकड मजबूत करण्याचा प्रयत्न केला आहे. काही नेत्यांनी विशिष्ट कंत्राटदारांना फायदा पोहोचवण्यासाठी टेंडरच्या अटींमध्ये बदल करण्याची मागणी केल्याचे समजते. यामुळे अभियंता विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांवर दबाव वाढला आहे. एका सूत्राने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, “हा प्रकल्प मोठा आहे आणि त्यातून मिळणारा नफा लक्षणीय आहे. त्यामुळे काही नेते आपल्या जवळच्या कंत्राटदारांना टेंडर मिळवून देण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत आहेत.”

या प्रकरणात स्थानिक पातळीवरील राजकीय पक्षांमधील अंतर्गत वादही समोर येत आहेत. काही पक्षांचे नेते या टेंडर प्रक्रियेत आपला प्रभाव दाखवण्याचा प्रयत्न करत असल्याने, मनपातील सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांमध्ये तणाव निर्माण झाला आहे. याचा परिणाम म्हणून, टेंडर प्रक्रिया पूर्णपणे ठप्प झाली आहे. महानगरपालिकेच्या अभियंता विभागाने या आरोपांवर स्पष्ट प्रतिक्रिया देणे टाळले आहे. राजकीय दबावाच्या आरोपांवर कोणतेही भाष्य करण्यास नकार दिला.

दुसरीकडे, काही कंत्राटदारांनी अभियंता विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. एका कंत्राटदाराने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले, “टेंडरच्या अटी इतक्या जटिल आणि बदलत्या स्वरूपाच्या आहेत की, सामान्य कंत्राटदाराला त्यात सहभाग घेणे कठीण आहे. यामागे मोठ्या कंत्राटदारांना फायदा पोहोचवण्याचा डाव असू शकतो.

ठाणे-बेलापूर रस्त्यावरील फुटपाथच्या दुरवस्थेमुळे स्थानिक नागरिकांमध्ये प्रचंड नाराजी आहे. विशेषत: वाशी, तुर्भे आणि बेलापूर परिसरातील रहिवाशांनी मनपाच्या कारभारावर तीव्र नापसंती व्यक्त केली आहे. विशेषत: या रस्त्यावरून रोज प्रवास करणाऱ्या कामगार, विद्यार्थी आणि ज्येष्ठ नागरिकांना फुटपाथच्या खराब स्थितीमुळे अपघातांचा धोका वाढला आहे. गेल्या वर्षी या रस्त्यावर फुटपाथवरील खड्ड्यांमुळे अनेक किरकोळ अपघात झाल्याच्या घटना नोंदवल्या गेल्या आहेत.

या प्रकरणाने महानगरपालिकेच्या कारभारावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण केले असून, सध्या ठाणे-बेलापूर रस्त्याच्या फुटपाथ पुनर्वसनाचे टेंडर प्रलंबित आहे, आणि यामुळे प्रकल्पाच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीला उशीर होण्याची शक्यता आहे. याचा थेट परिणाम स्थानिक नागरिकांच्या सोयी-सुविधांवर होत आहे. जर टेंडर प्रक्रिया लवकर पूर्ण झाली नाही, तर नागरिक आंदोलनाचा पवित्रा घेऊ शकतात.

नवी मुंबई महानगरपालिकेने या प्रकरणी तातडीने पावले उचलून टेंडर प्रक्रिया पारदर्शक पद्धतीने पूर्ण करावी, अशी मागणी सर्व स्तरांतून होत आहे. याशिवाय, राजकीय दबावाच्या आरोपांची चौकशी करून दोषींवर कारवाई करण्याची मागणीही जोर धरत आहे. या प्रकरणाचा पाठपुरावा करताना, स्थानिक प्रशासन आणि राजकीय नेत्यांच्या भूमिकेवर सर्वांचे लक्ष लागले आहे.