पालिका प्रशासन/प्रतिनिधी : नवी मुंबईतील सीबीडी बेलापूर, सेक्टर-1 येथे असलेल्या भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या (PES) शैक्षणिक संस्थेवर ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री रामदास आठवले यांच्या रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले गट) च्या कार्यकर्त्यांनी केल्याची घटना घडली आहे. या घटनेमुळे परिसरात तणाव निर्माण झाला असून, याचा तीव्र निषेध आनंदराज आंबेडकर यांच्या समर्थकांनी व्यक्त केला आहे. या प्रसंगी कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी सीबीडी पोलीस स्टेशनचे अधिकारी आणि कर्मचारी मोठ्या संख्येने तैनात करण्यात आले होते.

ही घटना नवी मुंबईतील सीबीडी बेलापूर येथील पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या विद्यालय आणि कॉलेज आवारात घडली आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी 1945 मध्ये या संस्थेची स्थापना केली होती, ज्याचा उद्देश सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या मागासलेल्या समाजाला शिक्षणाच्या माध्यमातून सक्षम करणे हा होता. या संस्थेच्या माध्यमातून मुंबई, नवी मुंबई, पुणे, छत्रपती संभाजीनगर, कोल्हापूर, नांदेड, बंगळूर आणि बिहारमध्ये अनेक शाळा, महाविद्यालये आणि वसतिगृहे चालवली जातात, जिथे सुमारे दीड लाख विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत.

प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, रामदास आठवले यांच्या पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी या परिसरात जमून संस्थेवर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न केला. या प्रयत्नाला स्थानिक आंबेडकरी चळवळीतील कार्यकर्ते आणि आनंदराज आंबेडकर यांच्या समर्थकांनी तीव्र विरोध केला. आनंदराज आंबेडकर, जे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नातू आहेत, यांच्या नेतृत्वाखालील गटाने या कृतीचा जाहीर निषेध नोंदवला आणि संस्थेच्या स्वायत्ततेचे रक्षण करण्यासाठी आक्रमक पवित्रा घेतला.

आनंदराज आंबेडकर समर्थकांनी या घटनेच्या निषेधार्थ घोषणाबाजी केली आणि कार्यकर्त्यांनी संस्थेच्या परिसरात जमून आपला रोष व्यक्त केला. त्यांचे म्हणणे होते की, पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी ही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचा वारसा असून, तिच्यावर कोणत्याही राजकीय पक्षाचा ताबा अस्वीकार्य आहे. या घटनेमुळे दोन्ही गटांमध्ये शाब्दिक चकमक झाली, परंतु पोलिसांच्या वेळीच हस्तक्षेपामुळे परिस्थिती हिंसक बनण्यापासून रोखली गेली.

सीबीडी बेलापूर पोलीस स्टेशनचे वरिष्ठ निरीक्षक आणि त्यांच्या टीमने घटनास्थळी तातडीने धाव घेतली. पोलिसांनी दोन्ही गटांना शांत करण्याचा प्रयत्न केला आणि परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी परिसरात कडेकोट बंदोबस्त तैनात केला. पोलिसांच्या उपस्थितीमुळे मोठा अनर्थ टळला, परंतु परिसरातील तणाव अजूनही कायम आहे. पोलिसांनी या प्रकरणाचा तपास सुरू केला असून, संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करण्याचे संकेत दिले आहेत.

या घटनेने राजकीय वर्तुळातही खळबळ उडवून दिली आहे. रामदास आठवले यांचा पक्ष आणि आनंदराज आंबेडकर यांचे समर्थक यांच्यातील मतभेद यापूर्वीही अनेकदा समोर आले आहेत. आठवले यांनी पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या कार्यात सहभाग घेण्याचा प्रयत्न केल्याचे आरोप यापूर्वीही झाले होते, परंतु प्रत्यक्ष ताबा मिळवण्याचा प्रयत्न म्हणून ही घटना गंभीर आहे. दुसरीकडे, आनंदराज आंबेडकर यांनी या कृतीला “डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वारशाचा अपमान” असे संबोधले आहे.

स्थानिक नागरिक आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील व्यक्तींनीही या घटनेचा निषेध केला आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, ही संस्था शिक्षणाच्या प्रसारासाठी आहे आणि तिला राजकीय हस्तक्षेपापासून मुक्त ठेवले पाहिजे.

सध्या या प्रकरणात पोलिसांचा तपास सुरू असून, दोन्ही बाजूंनी आपापली भूमिका मांडण्याची शक्यता आहे. ही घटना केवळ शैक्षणिक संस्थेच्या नियंत्रणाचा प्रश्न नसून, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारसरणी आणि वारशाशी जोडलेली आहे, ज्यामुळे याचे पडसाद व्यापक स्तरावर उमटण्याची शक्यता आहे. येत्या काही दिवसांत या प्रकरणात कायदेशीर आणि सामाजिक पातळीवर काय घडामोडी घडतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. तर, नवी मुंबईतील ही घटना एका शैक्षणिक संस्थेच्या सीमेपलीकडे जाऊन सामाजिक आणि राजकीय चर्चेचा विषय बनली आहे, जिथे कायदा आणि सुव्यवस्थेच्या जोडीला विचारसरणींचा संघर्षही अधोरेखित होत आहे.